تبلیغات
چاوشان نوزایی کبیر - «مبارزه قهرمانانه، شکست تلخ» اثری بسیار ارزشمند از رفیق دانشمند بهمن آزاد
جمعه 21 دی 1386  01:01 ق.ظ    ویرایش: - -
نوع مطلب: سیاسی ،

http://files.myopera.com/chwoshan/files/azad.JPGکتاب حاضر نسخهٔ فارسی کتابی است که در سپتامبر سال 2000 (مرداد 1379) در آمریکا با همین عنوان از سوی بنگاه «انتشارات بین الملل» به چاپ رسید و مورد استقبال زیاد بخش بزرگی از جنبش چپ، به ویژه احزاب کمونیست و کارگری در کشورهای گوناگون قرار گرفت. این کتاب هم اکنون از سوی این احزاب به زبان های ژاپنی و چک ترجمه شده است و انتظار می رود که نسخه های ترجمهٔ شدهٔ آن به زبان های دیگر نیز در اختیار علاقه مندان قرار گیرد. استقبال بیش از انتظار از این کتاب در سطح جهانی، نگارنده را بر آن داشت که اصل متن فارسی آن را نیز در اختیار مبارزان فارسی زبان راه رهایی طبقهٔ کارگر، به ویژه کارگران و زحمتکشان ایران، قرار دهد.

پژوهش های نگارنده در مورد روند تاریخی ساختمان سوسیالیسم در اتحاد شوروی، به دههٔ هفتاد مسیحی، یعنی زمانی که در رشتهٔ دکترای اقتصاد و جامعه شناسی به تحصیل  اشتغال داشتم، بر می گردد. به عنوان یک پژوهشگر مارکسیست در رشتهٔ تحولات اجتماعی و اقتصاد تطبیقی، در آن سال ها من از نزدیک با روند رشد اقتصادی و اجتماعی سوسیالیسم در اتحاد شوروی آشنا شدم و هم این آشنایی بود که مرا نسبت به دستاوردهای سترگ سوسیالیسم در کشور اتحاد شوروی آگاه ساخت و از عرصهٔ پژوهش در مورد نظام سوسیالیستی اتحاد شوروی، به میدان مبارزهٔ پیگیر در راه سوسیالیسم و کمونیسم کشاند.

پژوهش های آکادمیک اولیه در مورد مسایل مربوط به ساختمان سوسیالیسم به من این امکان را داد که در عین تحسین عمیق دستاوردهای تاریخی سوسیالیسم در اتحاد شوروی، از دشواری های تئوریک و پراتیک موجود بر سر راه ساختمان سوسیالیسم نیز آگاه شوم. سال های پژوهش در این عرصه به من آموخت که امر ساختمان سوسیالیسم، نه کاری است آسان و نه مبارزه ای است کوتاه مدت. به علاوه، این پژوهش ها نشان داد که آنچه در شوروی طی دهه ها برپا شده است نه یک جامعهٔ ایده ال و کامل، آن طور که بسیاری از ما در آن زمان تصور می کردیم، بلکه جامعه ای انتقالی است که در جهت از میان برداشتن موانع از سر راه دستیابی به کمال می رزمد. در واقع، این جامعه ای بود ناتمام _ اما جامعه ای که، علی رغم بسیاری کمبودها و مشکلات، همچنان بزرگترین محصول و بالاترین دستاورد کل تاریخ تکامل بشر در عرصه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و علمی بود.

این پژوهش ها مرا بدین نتیجه رساند که باید به کمبودهای نظام های سوسیالیستی موجود با همان دیدی نگریست که به مشکلات و کمبودهای بوئینگ 747، یا پروازهای آپولو به ماه، یا سفینه های فضایی امروزین نگریسته می شود: کمبودهایی که تنها به محدودیت های کنونی دانش و فن انسان اشاره دارند؛ کمبودهایی که جامعهٔ بشری اگر بخواهد آنها را پشت سر نهد، باید محدودیت های دانش و آگاهی خود را از میان بردارد. به این نتیجه رسیدم که باید قاطعانه از نظام های سوسیالیستی موجود دفاع کرد، نه به این دلیل که آنها نظام هایی کامل و بی نقص هستند، بل بدین دلیل که آنها در بالاترین قلهٔ دستاوردهای جامعهٔ بشری قرار دارند؛ بدین دلیل که آنها را تنها نقطهٔ امید بشریت برای دستیابی به آینده ای صلح آمیز و عاری از فقر و عقب ماندگی برای انسان ها شناختم _ و هنوز می شناسم.

در حقیقت، این درک منطقی از ماهیت و ضرورت تاریخی سوسیالیسم بود که مرا از پیامدهای منفی ضربهٔ عاطفی ناشی از فروپاشی دولت های سوسیالیستی در اتحاد شوروی و دیگر کشورهای اروپای شرقی مصون داشت. از دست رفتن این نظام ها، در من نه پریشانی و یأس بلکه این سؤال منطقی را ایجاد کرد که چرا و چگونه یک چنین عقبگرد تاریخی ممکن شده است؟

به همین دلیل بود که من از ایدهٔ پیشنهادی از سوی همرزمان مبنی بر تهیهٔ یک سند تحلیلی در مورد علل احتمالی فروپاشی حاکمیت سوسیالیستی در اتحاد شوروی از صمیم قلب استقبال کردم. اما این بار وظیفه چیز دیگری بود. درحالی که در دههٔ هفتاد، این پژوهش ها بر روی دستاوردهای تاریخی نظام های سوسیالیستی موجود _ که اغلب کوچک یا نادیده گرفته می شدند _ متمرکز بود، این بار وظیفهٔ اصلی یافتن حتی کوچک ترین علایمی بود که در طول دهه ها از وجود مشکلات حکایت می کردند اما نادیده گرفته شده بودند. این بار می بایست از میان همان کوه عظیم اطلاعاتی که روزی برتری نظام سوسیالیستی بر سرمایه داری را اثبات کرده بودند، علایم و دلایل این عقبگرد تاریخی را بیابم.

اما، برای دستیابی به این هدف، لازم بود که چند اصل مهم متدولوژیک را همواره مد نظر داشته باشم:

نخست، با آگاهی از اثرات عاطفی عظیمی که تخریب دولت های سوسیالیستی بر روح انسان های مترقی و به ویژه کمونیست ها باقی گذاشته بود، لازم بود که از افتادن در چالهٔ منفی بافی و نفی گذشته، که از همان ابتدا گریبان بسیاری را گرفته بود، بپرهیزم. به عبارت دیگر، اولین شرط این بود که اجازه ندهم عواطف صدمه دیده، سدّ راه یک تحلیل علمی و تاریخی شوند.

دوم، می بایست ابعاد عظیم تاریخی روند ساختمان سوسیالیسم و همچنین عقبگرد تاریخی اخیر را همواره در نظر داشته باشم و از هرگونه نتیجه گیری همه گیر و کلی _ چه منفی و چه مثبت _ که بر تجربهٔ تنها یک حزب، یک گروه، و حتی یک نسل استوار باشد بپرهیزم. روند ساختمان سوسیالیسم که با انقلاب اکتبر آغاز شد، روندی بود جهانی که بیش از یکصد حزب کمونیستی و کارگری در آن شرکت داشتند. در نتیجه، ارزیابی از دستاوردها و شکست های آن نیز نمی تواند بدون آگاهی از تجربیات همهٔ این احزاب، به ویژه حزب کمونیست اتحاد شوروی،  و جمعبندی این تجربیات، همه جانبه و کامل باشد. چنین کاری عظیم مسلماً نیازمند دسترسی به منابع بسیار متعدد و گسترده است و نمی تواند در مدتی کوتاه _ حداقل نه در طول زندگی یک نسل _ انجام گیرد. بنابراین می بایست از دست زدن به نتیجه گیری های عجولانه   و تعمیم های غیرتاریخی که فقط بر تجربیات عینی یک نسل استوار اند، پرهیز می کردم.

سوم، و شاید مهم ترین اصل متدولوژیک، این بود که در تمامی مراحل این بررسی دشوار، منافع طبقهٔ کارگر می بایست همواره مد نظر باشد. خطر جدی یک بررسی از این نوع، در این واقعیت نهفته است که پژوهشگر می تواند نادانسته دیدگاه و منافع طبقاتی خود را با دیدگاه و منافع کل طبقهٔ کارگر اشتباه بگیرد و در نتیجه، به جای ارائهٔ یک تحلیل عینی مبتنی بر منافع طبقهٔ کارگر، کار را به حمله به سوسیالیسم و کمونیسم از نظرگاه غیرکارگری یا بورژوایی بکشاند.

این کتاب با توجه به اصول متدولوژیک بالا نوشته شده است. در نتیجه باید تأکید کنم که آنچه در اینجا ارائه می شود، یک تحلیل همه جانبه یا یک جمعبندی نهایی از دستاوردها و کمبودهای سوسیالیسم در اتحاد شوروی نیست، بلکه صرفاً کوششی است محدود، یک سکّوی پرش، برای آغاز یک بحث طولانی و گسترده در مورد علل و عواملی که به برچیده شدن نظام سوسیالیستی در اتحاد شوروی و دیگر کشورهای اروپای شرقی یاری رساندند _ بحثی که نیاز به آن مدت ها است در جنبش کمونیستی احساس می شود.

بالاخره، باید نکاتی چند را در رابطه با محتوای کتاب حاضر ذکر کنم. نخست، همان طور که در بالا نیز گفته شد، بخش اعظم اطلاعات تاریخی ارائه شده در این سند مبتنی بر پژوهش های انجام شده در دهه های هفتاد و هشتاد مسیحی هستند. این اطلاعات عمدتاً از منابع غربی گرفته شده اند و طبیعتاً دستاوردهای نظام سوسیالیستی شوروی را کوچک تر، و کمبودهای آن را بزرگ تر از آنچه که بوده اند تصویر می کنند. با اینکه این امکان وجود داشت که این ارقام را با ارقام دقیق تری از سوی کشورهای سوسیالیستی، به ویژه دولت شوروی، تعویض کنم، اما آگاهانه از این کار خودداری کردم. دلیل این بود که بهتر دانستم خواننده، دستاوردهای سوسیالیسم را از زبان منابع غربی، و نه خود کمونیست ها، بشناسد. به اعتقاد من، اعترافات پژوهشگران غربی در مورد دستاوردهای عظیم سوسیالیسم، هرچند هم کوچک تر نشان داده شده باشند، می توانند برای خواننده بسیار گویاتر و قانع کننده تر باشند.

دوم، اغلب نتایج ارائه شده در این کتاب، حاصل بحث ها و تبادل نظرهای من با بسیاری از همکاران و همرزمان هستند، و به همین دلیل خود را عمیقاً وامدار آنها می دانم. در عین حال خود را موظف به تأکید می دانم که مسؤولیت تمامی بحث ها و نتیجه گیری های ارائه شده در این کتاب را شخصاً بر عهده دارم.

بالاخره، خود را عمیقاً سپاسگزار آن دسته از رفقایی می دانم که با تشویق ها و حمایت های خود مرا به تنظیم مجدد این سند در قالب کتاب حاضر واداشتند. در این میان، به ویژه خود را مدیون رفیق «تیم ویلِر»، سردبیر «دنیای هفتگی مردم»، ارگان حزب کمونیست آمریکا، می دانم که با حمایت ها و یاری های بی دریغ خود، انجام این وظیفهٔ دشوار را برای من ممکن ساخت.

 

این کتاب را به رفیق فقید «نورالدین کیانوری»، رهبر برجسته ای که همهٔ زندگی خود را فدای مبارزهٔ انقلابی در راه طبقهٔ کارگر و سوسیالیسم کرد، به رفیق «گاس هال»، صدر فقید حزب کمونیست ایالات متحدهٔ آمریکا، به خاطر نقش انقلابی هدایت کننده اش در جنبش جهانی کمونیستی، و به رفیق فقید «مایک دیویدو»، به خاطر انترناسیونالیسم خدشه ناپذیرش، تقدیم می کنم.

 بهمن آزاد

اکتبر 2002 (مهر ماه 1381)

   


نظرات()  
ameblo.jp
سه شنبه 17 مرداد 1396 09:11 ق.ظ
naturally like your web site but you have to check the spelling on quite a few
of your posts. A number of them are rife with spelling issues and I find it
very troublesome to tell the reality then again I'll certainly
come again again.
plaza.rakuten.co.jp
یکشنبه 15 مرداد 1396 02:38 ب.ظ
Thanks for any other fantastic post. The place else could anyone get
that type of information in such an ideal way of writing?

I've a presentation next week, and I am at the search for such info.
What do you do for Achilles tendonitis?
شنبه 14 مرداد 1396 12:41 ق.ظ
When some one searches for his vital thing, thus he/she desires
to be available that in detail, therefore that thing is
maintained over here.
How do you grow?
شنبه 7 مرداد 1396 09:47 ق.ظ
Heya are using Wordpress for your site platform?
I'm new to the blog world but I'm trying to get started
and set up my own. Do you need any coding knowledge to make
your own blog? Any help would be greatly appreciated!
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 07:20 ب.ظ
Hi i am kavin, its my first occasion to commenting anywhere, when i read this piece of writing i thought i could also make
comment due to this brilliant piece of writing.
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 09:58 ب.ظ
Please let me know if you're looking for a article author for
your weblog. You have some really great posts and I believe I would be a good asset.
If you ever want to take some of the load off,
I'd absolutely love to write some articles for your blog in exchange for a link back to mine.

Please shoot me an e-mail if interested. Many thanks!
manicure
دوشنبه 14 فروردین 1396 06:25 ب.ظ
There is definately a great deal to learn about this
topic. I really like all the points you've made.
abbas
جمعه 11 بهمن 1392 02:59 ب.ظ
salam
rozbehx
یکشنبه 1 خرداد 1390 10:50 ب.ظ
رفیق گرامی ای کاش به جای فروپا شی تخریب رااستفاده می کردید با درود گرم من در حال تمام کردن کتاب شما هستم خسته نباشید 0بدرود
sirjani
جمعه 21 دی 1386 01:01 ق.ظ
سلام ، خسته نباشی
وبلاگ زیبابی داری
دوست داری بازدیدکنندگان 100 باربر بشه ؟
دوست داری وبلاگت بدون زحمت آپدیت بشه از مطالب جالب ؟
پس پیشنهاد می کنم با سیستم جدید ما همکاری کنی
wwww.vatantop.com
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

چاوشان نوزایی کبیر